نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده شهری؛ در راستای تقویت هویت منظر شهری در ایران با رویکرد مشارکت عمومی
عنوان مقاله: نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده ی شهری؛ در راستای تقویت هویت منظر شهری در ایران با رویکرد مشارکت عمومی
نویسندگان: علی صابری امیرآباد1*، فرشته حاجی دولت آبادی2
1. 1. کارشناسی مهندسی شهرسازی، گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه پیام نور
2. کارشناسی مهندسی شهرسازی، گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه پیام نور
چاپ: همایش ملی معماری و شهرسازی ایرانی- اسلامی، گیلان 17 اردیبهشت 1394
The National Conference on Iranian-Islamic Architecture and Urbanism
چکیده:
با گسترش فزاینده ی شهرها در دهه های اخیر، بافت های فرسوده ی شهری در حالي از چرخه ی رشد و توسعه بازمانده اند كه ظرفيت هاي لازم را جهت ايفاي نقش تعيين كننده در فرآيند توسعه ی شهر، دارا هستند. نبود ادبیات منسجم در حوزه ی نوسازی شهری از مسایلی است که باعث شده سیاست ها و اقدامات مدیریت شهری برای رفع مشکل بافت های فرسوده تاکنون به نتیجه ی مطلوب نرسد. موضوع منظر و سيماي شهري، که در واقع چهره ي مسلط كالبد شهر و حاوي اولين پيام ها در نظر شهروندان است، امروزه به بخشي از مناقشه ی اصلی معماري و شهرسازی معاصر تبدیل شده است. سیري گذرا بر سیماي شهرهاي تاریخی ایران، بافت هاي قدیمی باارزشی را به نمایش می گذارد، که همگی در گذشته ای نه چندان دور، از نشاط و سرزندگی مطلوب برخوردار بوده اند. کم توجهی به برنامه هاي ساماندهی این بافت ها در طول زمان سبب شده تا آن ها رونق و کارایی پیشین را ازدست داده و به عنوان بافت مسأله دار در سیستم شهري مطرح گردند. از موارد مهمی که در بهبود مسایل بافت های فرسوده اثرگذار است، منظر آن است. منظر شهری رابطه ی تنگاتنگی با مقوله هویت دارد. اگرچه هويت در مفهوم عام آن، قدمتي طولاني دارد اما پيشينه ی اين بحث در منظر شهري و بافت فرسوده چندان باسابقه نيست. سهل و ممتنع بودن مفهوم هويت منظر شهري در فرآيند شناخت و ادارك، پديده اي چندبعدي و پيچيده را پيش روي ما قرار مي دهد. از آنجا كه شهر ويترين عرضه تفكرات جامعه به دنياي بيرون و بستر شكل گيري حيات مدني است، ارتباط هويت و منظر شهري به مقوله اي تأثيرگذار در علوم مرتبط با اين حوزه تبديل شده و تلاش براي يافتن ماهيت هويت منظر شهري جهت ارزيابي معيار سياست هاي مداخله ی كلان در شهرهاي امروز، امري ضروري است. انديشه مشاركت شهروندان در اداره امور شهر قدمتي ديرينه و به اندازه ی تأسيس شهر دارد. به دنبال مطرح شدن مشارکت مردم در نوسازی بافتهای فرسوده در مدیریت شهری، طرح های متنوعی در راستاي تحقق راهبردها و سياست هاي مشارکتی تهیه شده است. نوشتار حاضر با رویکردی تحلیلی و توصیفی، با استفاده از مطالعات اسنادی و كتابخانه اي و با روش يافته اندوزي و تحليل محتوي می کوشد تا در راستای تقویت هویت منظر شهری و بهسازی بافت های فرسوده، با نگاهی به مشارکت عمومی به راهبردها و سیاست های منسجمی دست یابد.
واژه های کلیدی: نوسازی و بهسازی، بافت فرسوده، هویت، منظر شهری، مشارکت عمومی
مهندسی شهرسازی - استان گیلان